Motorsport jako poligon technologii: co wyścigi mówią o rozwoju środków smarnych?

22 września 2026

Sport motorowy kojarzy się przede wszystkim z prędkością i rywalizacją. W praktyce to także wymagające środowisko testowe dla maszyn oraz środków smarnych. Wysokie temperatury, duże obciążenia, intensywna praca układów napędowych i gwałtowne zmiany tempa sprawiają, że olej musi zachować swoje właściwości w warunkach znacznie trudniejszych niż te spotykane podczas codziennej jazdy. Marka ELF od lat jest obecna w motorsporcie, wykorzystując doświadczenia zdobywane na torach i trasach rajdowych przy rozwijaniu kolejnych formulacji środków smarnych.

Dla marki ELF obecność w sporcie motorowym jest częścią jej historii i technologicznej tożsamości. Doświadczenia zdobywane podczas rywalizacji na torach wyścigowych oraz trasach rajdowych stanowią źródło wiedzy wykorzystywanej przy opracowywaniu wyspecjalizowanych środków smarnych przeznaczonych również do popularnych modeli samochodów.

Historia ELF rozpoczęła się w 1967 roku, a już rok później marka odnotowała pierwsze sportowe zwycięstwo jako sponsor zespołu Matra-Ford MS10 na holenderskim torze Zandvoort podczas Mistrzostw Świata F1. W kolejnych dekadach oleje ELF towarzyszyły rywalizacji czołowych kierowców Formuły 1, wśród których byli m.in. Alain Prost, Ayrton Senna, Nigel Mansell, Damon Hill, Michael Schumacher i Fernando Alonso. Jeśli ograniczyć się tylko do Formuły 1, ELF ma na swoim koncie 156 zwycięstw w Grand Prix, 9 tytułów mistrzowskich wśród producentów, a także 10 tytułów mistrzowskich zdobytych przez kierowców.

Motorsportowe zaangażowanie ELF wykracza jednak daleko poza Formułę 1. Marka była obecna również w rajdach, odnosząc sukcesy m.in. z Renault podczas Rajdu Monte-Carlo, a także w wyścigach długodystansowych – w 1978 roku wspierała Renault Alpine V6 podczas 24-godzinnego wyścigu Le Mans. W późniejszych latach współpraca z Renault i innymi zespołami obejmowała kolejne projekty wyścigowe, w tym bycie partnerem zespołu Signatech-Alpine-ELF.

Dlaczego motorsport jest tak wymagającym testem dla oleju?

Jednostki napędowe w motorsporcie pracują najczęściej w górnym zakresie prędkości obrotowych i w wysokiej temperaturze. W takich warunkach olej nie tylko smaruje, ale również wspomaga odprowadzanie ciepła. Przez cały czas, aż do mety, musi przy tym zachowywać swoje właściwości.

W zależności od rodzaju rywalizacji środek smarny może pracować przez różny czas i przy różnym poziomie obciążenia. W niektórych przypadkach regulamin pozwala na wymianę środków smarnych na poszczególnych etapach, w innych olej pozostaje w układzie aż do zakończenia rywalizacji.

Dlatego jedną z najważniejszych cech oleju jest stabilność jego parametrów. Utrata właściwości ochronnych może mieć bezpośredni wpływ nie tylko na osiągi, lecz przede wszystkim na trwałość mechaniki.

Sprint i endurance potrzebują innych rozwiązań

Motorsport obejmuje zarówno rajdy oraz wyścigi, jak i inne wymagające formy rywalizacji. W jednych liczy się maksymalna wydajność na ograniczonym dystansie, w innych – wielogodzinna praca pod wysokim obciążeniem.

Różne warunki rywalizacji wymagają więc odpowiednio dopasowanych rozwiązań smarnych. Znaczenie mają m.in. konstrukcja jednostki napędowej, sposób jej eksploatacji oraz charakterystyka obciążeń.

Co właściwie robi środek smarny w pojeździe wyścigowym?

Najbardziej oczywistą funkcją oleju jest ograniczenie tarcia pomiędzy współpracującymi elementami silnika. Jego zadania są jednak znacznie szersze.

Prawidłowo dobrany środek smarny pomaga tworzyć warstwę oddzielającą ruchome elementy, ograniczać ich zużycie oraz wspomagać odprowadzanie ciepła. Istotne jest również zachowanie odpowiednich parametrów podczas długiej i intensywnej pracy.

ELF rozwija środki smarne przeznaczone między innymi do zastosowań sportowych, w których kluczowe znaczenie mają redukcja tarcia, ochrona współpracujących elementów oraz zachowanie właściwości oleju w wymagających warunkach eksploatacji.

Czy olej z toru trafia później do zwykłego auta?

Olej opracowany z myślą o samochodzie sportowym zazwyczaj nie jest produktem odpowiednim do seryjnego auta. Samochody drogowe pracują w innym cyklu: pokonują krótkie odcinki, są uruchamiane w bardzo różnych temperaturach i muszą spełniać wymagania dotyczące trwałości, emisji oraz współpracy z układami oczyszczania spalin. Istotne są również określone przez producenta pojazdu okresy między wymianami oleju.

Doświadczenia zdobyte w motorsporcie nie przekładają się zatem w sposób bezpośredni na produkcję „cywilną”. Wykorzystywana jest wiedza dotycząca takich obszarów, jak ograniczanie tarcia, ochrona przed zużyciem, utrzymywanie stabilnych właściwości oleju w wysokiej temperaturze czy zachowanie czystości jednostki napędowej.

Gotowy produkt przeznaczony do samochodu drogowego musi jednak przede wszystkim odpowiadać wymaganiom konkretnego modelu i silnika. W przypadku produktów ELF ich zastosowanie określają m.in. odpowiednia klasa lepkości, specyfikacje oraz homologacje producentów samochodów.

ELF: motorsport wpisany w rozwój marki

Związek ELF ze sportem motorowym nie jest wyłącznie elementem komunikacji marketingowej. Motorsport od dziesięcioleci stanowi ważną część historii marki, w której pojawiają się również polskie nazwiska. Przykładem jest współpraca ELF z Gosią Rdest.

Marka jest obecna także w świecie wyścigów długodystansowych, gdzie niezawodność i stabilność działania podzespołów nabierają szczególnego znaczenia.

Doświadczenia zdobywane w motorsporcie znajdują odzwierciedlenie w rozwoju takich produktów, jak ELF Evolution R-Tech Sport 0W-40 czy ELF Evolution Full-Tech VCX 0W-20.

Najważniejsza lekcja dla kierowcy: właściwy dobór produktu

Motorsport doskonale pokazuje, jak wiele zależy od właściwego dopasowania środka smarnego do konstrukcji i warunków pracy. Zespoły wyścigowe nie wybierają oleju na podstawie jednej cechy – liczy się cały zestaw parametrów odpowiadających konstrukcji, obciążeniom i oczekiwanemu sposobowi pracy.

Ta sama zasada dotyczy samochodów użytkowanych na co dzień. Olej należy dobierać zgodnie z wymaganiami producenta pojazdu, uwzględniając klasę lepkości oraz wymagane specyfikacje i homologacje.

O TotalEnergies Marketing Polska
TotalEnergies Marketing Polska działa w Polsce od 1992 roku i ma ugruntowaną pozycję na rynku olejów silnikowych. W swoim portfolio posiada produkty dwóch znanych marek TotalEnergies i ELF. Firma jest obecna w segmencie przemysłowych środków smarnych, dostarczając rozwiązania wspierające niezawodność i efektywność procesów w zakładach produkcyjnych. Od 2008 roku TotalEnergies oferuje również produkty bitumiczne oraz jest obecny na rynku przemysłowych płynów specjalnych. TotalEnergies rozwija także ofertę produktów dla rolnictwa w ramach gamy Agri, wspierając nowoczesne rozwiązania dla sektora przemysłu rolnego.

O dziale Marketingu i Usług TotalEnergies
Dział Marketingu i Usług TotalEnergies oferuje swoim klientom biznesowym i prywatnym szeroką gamę produktów i usług energetycznych – produkty ropopochodne, biopaliwa, ładowanie pojazdów elektrycznych, LNG do transportu morskiego, paliwa lotnicze, bitum, LPG i rozwiązania w zakresie czystego gotowania – aby wspierać ich mobilność i pomagać im w zmniejszaniu śladu węglowego. Każdego dnia ponad 6 milionów klientów na całym świecie odwiedza nasze 13 000 stacji paliw i korzysta z powiązanych usług (karty mobilności, myjnie samochodowe, gastronomia itp.). Jako czwarty na świecie producent smarów, projektujemy i sprzedajemy wysokowydajne produkty dla sektora motoryzacyjnego, przemysłowego i morskiego. Aby jak najlepiej odpowiadać na potrzeby naszych klientów B2B, wykorzystujemy naszą siłę sprzedaży, międzynarodową sieć logistyczną oraz zróżnicowaną i dostosowaną do indywidualnych potrzeb ofertę. Działamy w ponad 100 krajach, gdzie 25 000 naszych pracowników jest blisko wszystkich naszych klientów.

O TotalEnergies
TotalEnergies to globalna, zintegrowana firma energetyczna zajmująca się produkcją i sprzedażą energii: ropy naftowej i biopaliw, gazu ziemnego, biogazu i wodoru niskoemisyjnego, energii odnawialnej oraz energii elektrycznej. Ponad 100 000 naszych pracowników dokłada wszelkich starań, aby zapewnić jak największej liczbie osób dostęp do energii, która jest bardziej niezawodna, tańsza i bardziej zrównoważona. TotalEnergies działa w około 120 krajach, a zrównoważony rozwój stanowi centralny element jej strategii, projektów i działalności.

Kontakt TotalEnergies
Bartosz Cyran | bartosz.cyran@proautomotive.pl | +48 662 454 679

Nota prawna
Terminy „TotalEnergies”, „Spółka TotalEnergies” lub „Spółka” w tym dokumencie są używane do określenia TotalEnergies SE i skonsolidowanych podmiotów, które są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez TotalEnergies SE. Podobnie słowa „my”, „nas” i „nasz” mogą być również używane w odniesieniu do tych podmiotów lub ich pracowników. Podmioty, w których TotalEnergies SE bezpośrednio lub pośrednio posiada udziały, są odrębnymi podmiotami prawnymi. TotalEnergies SE nie ponosi odpowiedzialności za działania lub zaniechania tych podmiotów. Niniejszy dokument może zawierać informacje i stwierdzenia dotyczące przyszłości, które są oparte na szeregu danych ekonomicznych i założeniach przyjętych w danym środowisku gospodarczym, konkurencyjnym i regulacyjnym. W przyszłości mogą okazać się niedokładne i podlegają wielu czynnikom ryzyka. Ani TotalEnergies SE, ani żadna z jej spółek zależnych nie zobowiązuje się do publicznego aktualizowania jakichkolwiek informacji lub oświadczeń dotyczących przyszłości, celów lub trendów zawartych w niniejszym dokumencie, czy to w wyniku nowych informacji, przyszłych wydarzeń, czy w inny sposób. Informacje dotyczące czynników ryzyka, które mogą mieć wpływ na wyniki finansowe lub działalność TotalEnergies są zawarte w najnowszym Dokumencie Rejestracyjnym, którego francuskojęzyczna wersja została złożona przez TotalEnergies SE we francuskim regulatorze papierów wartościowych Autorité des Marchés Financiers (AMF) oraz w formularz 20-F złożony w amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC).